Sáu biển báo Nhật Bản dễ bị hiểu ngược: gió ngang, “Kết thúc”, tốc độ tối thiểu

Biển “Chú ý gió ngang” (横風注意) ở Nhật có nghĩa là gì?

Biển “Chú ý gió ngang” (横風注意, yokofū chūi) chỉ cảnh báo rằng có thể có gió ngang mạnh thổi tới — không hơn. Đây là biển cảnh báo nên có dạng hình thoi màu vàng; theo 標識令 (道路標識、区画線及び道路標示に関する命令) nó mang số 214 và được đặt cách điểm lộng gió từ 50 đến 200 mét về phía trước.

Là biển cảnh báo, nó không chỉ định tốc độ và cũng không cấm việc đi lại. Điều nó đòi hỏi là bạn giữ chắc vô lăng và giảm tốc trước khi gặp cơn gió giật — thường là trên cầu, ở cửa ra của hầm đường bộ hoặc đoạn đường xẻ núi, những nơi vật che chắn đột ngột biến mất và xe bị đẩy ngang.

Luyện tập: biển chú ý gió ngang, gió ngang ở cửa ra hầm đường bộ.

Tấm biển phụ ghi “Kết thúc” (終わり) thể hiện điều gì?

Tấm biển ghi 終わり (“Kết thúc”) có nghĩa là quy định hạn chế do biển chính phía trên thể hiện sẽ chấm dứt tại đây. Nó không bao giờ mang nghĩa quy định bắt đầu từ đây — việc đó là của tấm biển 始まり (“Bắt đầu”) riêng.

Đây là biển phụ (補助標識): tấm biển nhỏ gắn dưới biển chính để thu hẹp phạm vi áp dụng. 標識令 đánh số cho bộ ba này — 始まり (Bắt đầu, số 505), 区間内 (Trong đoạn áp dụng, số 506) và 終わり (Kết thúc, số 507) — và sách quy tắc giao thông (交通の方法に関する教則) cũng mô tả đúng ba tấm đó là điểm bắt đầu, phần giữa và điểm kết thúc của đoạn đường bị hạn chế.

Lý do người ta hay nhầm là quy định ở Nhật thường được đặt cho cả một đoạn đường chứ không phải một điểm, nên cùng một biển chính được dựng lặp lại với biển phụ khác nhau. Hãy đọc biển phụ trước khi kết luận: tấm biển đó còn có thể ghi ngày và khung giờ, hoặc loại xe, và chỉ chừng ấy thôi là đáp án đã đảo ngược.

Luyện tập: biển phụ “Kết thúc”, biển phụ dùng để làm gì, biển phụ “Ngày・giờ”.

Biển tốc độ tối thiểu — điểm phân biệt nằm ở gạch kẻ dưới chữ số

Biển “Tốc độ tối thiểu” (最低速度, số 324) quy định tốc độ mà bạn không được chạy thấp hơn, và thứ duy nhất phân biệt nó với biển tốc độ tối đa là gạch kẻ nằm dưới chữ số. Che gạch kẻ đi thì hai biển là cùng một hình vẽ mang hai nghĩa trái ngược.

Toàn bộ chuyện nhận biết chỉ có vậy, nên học thành một cặp sẽ nhanh hơn học thành hai điều rời rạc: có gạch dưới chữ số → mức sàn; không có gạch → mức trần. Chiều ngược lại cũng hay ra đề: tốc độ tối đa được chỉ định không bao giờ kiêm luôn vai trò tốc độ tối thiểu.

Còn nội dung của nghĩa vụ — Điều 23, hai ngoại lệ khiến câu “tuyệt đối không bao giờ được” trở thành sai, và cách áp dụng trên đường cao tốc — được nói ở bài hướng dẫn nhập làn vào đường cao tốc.

Luyện tập: gạch kẻ dưới chữ số, biển tốc độ tối đa hay bị nhầm với nó, bản thân nghĩa vụ.

Cấm đỗ xe và cấm dừng xe — và cùng những quy định đó vẽ trên mặt đường

Một vạch chéo là “Cấm đỗ xe” (駐車禁止, số 316). Dấu X là “Cấm dừng xe và đỗ xe” (駐停車禁止, số 315). Cả hai đều là màu đỏ trên nền xanh lam, và khác nhau ở chỗ bạn có được dừng lại dù chỉ một chút hay không.

Hai quy định đó cũng xuất hiện dưới dạng vạch kẻ đường sơn trên mặt đường, và đây là chỗ nhiều người bỏ sót: vạch kẻ đường chỉ có hai loại — vạch kẻ đường quy chế (規制標示) và vạch kẻ đường chỉ thị (指示標示). Không hề tồn tại cái gọi là “vạch kẻ đường cảnh báo”. Vạch cấm đỗ xe, cũng như vạch chỉ làn đường dành riêng cho xe buýt, là vạch quy chế; vạch cho biết được băng qua đường theo đường chéo là vạch chỉ thị. Cùng một quy định thì biển báo và vạch kẻ đường có hiệu lực như nhau, nên không nhìn thấy tấm biển nào không có nghĩa là không có quy định — hãy nhìn cả xuống mặt đường chứ đừng chỉ nhìn lên.

Luyện tập: phân biệt dấu X với vạch chéo, vạch kẻ đường có mấy loại, vạch cấm đỗ xe, vạch cho phép băng qua đường theo đường chéo.

Những biển có tên gọi chỉ sai hướng

Có những biển được đặt tên theo thứ nằm bên đường chứ không theo việc mà người lái phải làm, và dịch tên một cách thẳng thừng sẽ cho ra đáp án sai. Bốn biển được hỏi đi hỏi lại:

• 通学路 (Đường đến trường) — đoạn đường trẻ em đi tới trường tiểu học, trường mẫu giáo hay nhà trẻ. Không liên quan gì đến sinh viên đại học, dù chữ 学 nghĩa là “học”.
• 動物注意 (Chú ý động vật) — động vật có thể lao ra đường. Nó không đánh dấu đoạn đường có xe chở động vật đi qua.
• 警笛鳴らせ (Bấm còi) — hình tròn nền xanh lam, mà màu xanh lam nghĩa là “phải làm”. Đây là mệnh lệnh bấm còi, không phải lệnh cấm dùng còi, và cũng không yêu cầu dừng xe. Người anh em của nó, 警笛区間 (Khu vực bấm còi), chỉ áp dụng ở những nơi không nhìn rõ: trong khu vực đó bạn bấm còi ở giao lộ không nhìn rõ hai bên, ở góc cua khuất tầm nhìn và ở đỉnh dốc lên khuất tầm nhìn — chứ không phải ở giao lộ nhìn rõ.
• 駐車余地 (Khoảng trống khi đỗ xe) — khoảng trống ít nhất bằng khoảng cách ghi trên biển phụ phải được chừa ở bên phải xe đang đỗ, không phải bên trái.

Cặp thứ năm là chuyện hướng chứ không phải chuyện chữ nghĩa. 一方通行 (Đường một chiều, số 326) cấm đi theo hướng ngược với mũi tên — mũi tên chỉ hướng bạn được phép đi. 指定方向外進行禁止 (Cấm đi hướng khác ngoài hướng được chỉ, số 311) trông na ná nhưng làm việc khác: nó giới hạn bạn trong các hướng mũi tên đã chỉ, chứ không biến con đường thành đường một chiều.

Luyện tập: biển đường đến trường, biển chú ý động vật, biển bấm còi không phải lệnh cấm, khu vực bấm còi, khoảng trống khi đỗ xe nằm ở bên nào, mũi tên của biển đường một chiều, vì sao biển 311 không phải đường một chiều.

Mũi tên xanh: cho phép làm gì, và ai không được đi theo

Đèn tín hiệu mũi tên màu xanh cho phép phương tiện đi theo hướng mũi tên ngay cả khi đèn chính đang màu vàng hoặc màu đỏ, theo Điều 2 道路交通法施行令. Khi mũi tên chỉ sang phải, nó còn cho phép quay đầu xe (U-turn) — điều làm ngạc nhiên những người đến từ nước mà mũi tên bao giờ cũng chỉ có nghĩa “rẽ”.

Có hai giới hạn quan trọng. Thứ nhất, mũi tên xanh chỉ sang phải không áp dụng cho xe thô sơ như xe đạp, xe gắn máy cỡ nhỏ đặc định (xe trượt điện) và xe gắn máy thông thường rẽ phải hai giai đoạn — những xe này phải chờ đèn chính. Thứ hai, mũi tên màu vàng chỉ dành cho tàu điện mặt đất; người đi bộ và xe cộ không được đi theo nó, dù ở nút giao có tàu điện thì trông rất dễ bị cuốn theo.

Luyện tập: mũi tên xanh khi đèn đỏ, việc quay đầu xe mà nó cho phép, những xe không được đi theo, mũi tên màu vàng.

Câu hỏi thường gặp

Biển “Chú ý gió ngang” (横風注意) có nghĩa là gì?

Đó là biển cảnh báo (số 214, hình thoi màu vàng) cho biết phía trước có thể có gió ngang mạnh và cần chú ý. Nó không quy định tốc độ và không cấm điều gì; biển được đặt cách điểm lộng gió — thường là cầu hoặc cửa ra hầm đường bộ — từ 50 đến 200 mét.

Biển “Kết thúc” (終わり) thể hiện điều gì?

Biển phụ ghi 終わり (số 507) đánh dấu điểm kết thúc của đoạn đường mà biển chính phía trên áp dụng. Biển ghi 始まり (số 505) đánh dấu điểm bắt đầu, còn 区間内 (số 506) cho biết bạn đang ở trong đoạn bị hạn chế.

Phân biệt biển tốc độ tối thiểu với biển tốc độ tối đa bằng cách nào?

Bằng gạch kẻ dưới chữ số. Tốc độ tối thiểu (số 324) có gạch kẻ dưới chữ số và quy định tốc độ không được chạy thấp hơn; tốc độ tối đa không có gạch và quy định mức trần. Bạn chỉ được chạy chậm hơn mức tối thiểu khi quy định của pháp luật buộc phải giảm tốc, hoặc khi không còn cách nào khác để tránh nguy hiểm.

Mũi tên xanh chỉ sang phải có cho phép quay đầu xe ở Nhật không?

Có. Mũi tên xanh chỉ sang phải cho phép cả rẽ phải lẫn quay đầu xe, ngay cả khi đèn chính đang đỏ. Nó không áp dụng cho xe thô sơ như xe đạp, xe trượt điện, và xe gắn máy rẽ phải hai giai đoạn.

Vạch kẻ đường có hiệu lực ràng buộc như biển báo không?

Có, nếu đó là vạch kẻ đường quy chế. Vạch kẻ đường chỉ có hai loại là quy chế và chỉ thị; vạch cấm đỗ xe thuộc loại quy chế và ràng buộc bạn đúng như tấm biển tương ứng.

Biển 追越し của Nhật có cấm chính việc vượt xe không?

Còn tùy bạn đang nhìn biển nào trong hai biển. Biển 314 chỉ cấm lấn sang phần đường bên phải để vượt, nên vượt xe trong phần đường của mình vẫn được; biển 314の2 là cùng hình tròn đó kèm tấm biển ghi 追越し禁止, và nó cấm chính việc vượt xe. Bài hướng dẫn về vượt xe trên trang này nói kỹ cả hai.